ارتنگ | زیباترین تابلو نقاشیهای جهان
واسیلی پرو از آن دسته نقاشان روسی محسوب میگردد که همیشه وابستگی به عامۀ مردم را به همراه دارد و در عین حال مورد توجه اهل فن هم میباشد. نقاشیهای وی در اوج عظمت و شکوه قرار دارند، مانند همین نقاشی آخرین سفر که آن را در سال 1865 میلادی در سبک رئالیسم خلق کرد. واسیلی در دوران کاری خود پیوسته میکوشید تا ارزشهای زمان خود را در آثار هنریاش بگنجاند.
فهرست عناوین این نوشته:
نقاشی آخرین سفر یک تابلوی خانوادگی است
تابلوی آخرین سفر، یک تابلوی خانوادگی است، به این معنا که در آن یک خانواده به عنوان سوژه انتخاب شدهاند. در این اثر معانی عمیقی نمایان گردیده و به وضوح به رنج یک خانوادۀ دهقان تنگدست پرداخته شده است. سوژههای این نقاشی که در عزای مرگ پدر خود قرار دارند، تابوت او را بر سورتمۀ فرسودۀ خود که توسط اسب پیری در حال کشیدن است گذاشتهاند و او را به سوی آخرین منزلگاهش میبرند. افسردگی و غمگینی کاراکترهای این تابلو، یک هیجان دراماتیک را به آن بخشیدهاند که ماهیت کلی اثر را در رنجی بیپایان فرو برده است.
سوژههای این اثر محکوم به غم هستند
در این تابلو، دو کودک خردسال و مادر آنها که البته پشتش به ما است، با اندوهی بسیار زیاد تابوت پدر خانواده را میبرند تا به خاکش بسپارند. چهرۀ این زن به طور کامل دیده نمیشود، فقط نیمرخ نسبتاً محدودی از او قابل دیدن است. سر خم شده و بدن گوژپشتش به خوبی حالت غمگینی و ناراحتی را تجسم کرده و این حالات با موضوع تابلو که مرگ است، یک پیوند مضمونی را ایجاد کردهاند. حتی حالت بدن اسب نیز نشانی از سرزندگی در خود ندارد و این موضوع از شکل جسمانی آن آشکار است. این اسب پیر و رنج کشیده است، دندههایش از کنار پهلویش بیرون زدهاند که این حالت نشان دهندۀ رنج آن در طول زندگیاش است. این تکرار ریتمیک در ارائۀ رنج و سختی، باعث شده تا غم طاقتفرسایی که در کل اثر وجود دارد، غیر قابل تحمل و البته ناگزیر نشان داده شود. گویی که سوژههای این اثر، محکوم به این غم هستند و نمیتوانند از آن رهایی یابند. همۀ این سختیها، با فقر دوچندان شده و بر سنگینی نقاشی افزودهاند.
چگونگی ایجاد یک محیط غمزده در تابلو
در طبیعت این نقاشی نیز میتوان غم را یافت. بالای سر این زن دردمند، ابرهای سیاه و خاکستری جولان میدهند و همچون باری بر شانههای ناتوان او سنگینی میکنند. سطح زمین پوشیده از برف است اما این برف با رنگ سفید درخشان نمایش داده نشده، بلکه بیشتر به رنگ خاکستری متمایل به سیاه است. حتی رنگ درختان و برگهای آنها نیز سبز نیست. همۀ این موارد باعث ایجاد یک محیط غمزده شده که به خوبی میتواند مفهوم و هدف تابلو را به بیننده برساند. دورتادور تابوت نیز با پارچۀ کنفی پوشانده شده و طبیعتاً از خانوادهای با این سطح از فقر نیز انتظار نمیرود که با پارچهای گرانبهاتر تابوت را بپوشانند.
دلایل اصلی تأثیرگذاری این تابلو روی مخاطب
دو کودکی که کنار تابوت هستند نیز حالتی حزنانگیز دارند. پسرک گویی به خوابی عمیق فرو رفته در حالی که پارچهای مندرس و کهنه را به دور خود پوشانده تا از گزند سرما در امان بماند. اما در سویی دیگر، دختربچهای بیپناه، دستان خود را به دور تابوت پدر حلقه کرده و با چشمان باز به آن خیره شده است. گویی که این دختر میخواهد به آغوش پدر پناه ببرد. همۀ این جزئیات نشان میدهد که این خانواده با چه میزانی از غم مواجه است و چقدر برای آنها دشوار است که عزیز خود را در آخرین سفر همراهی کنند، سفری که بازگشتی ندارد… بنابراین تمامی جزئیات نقاشی آخرین سفر اثر واسیلی پرو، دست به دست هم دادهاند تا احساس رنج و اندوه را به بیننده منتقل کنند و این خود از دلایل اصلی تأثیرگذاری این تابلو روی مخاطب است.
