خسرو پرویز با جواهرات و لباس شاهانه

خسرو پرویز

نقاش: ناشناس
تاریخ خلق اثر: سال 1840 میلادی
کشور: ایران
خلق شده در دوران: سلسله قاجاریه
رسانه: رنگ روغن روی بوم
شخصیت: خسرو دوم (خسرو پرویز)، بیست و چهارمین پادشاه از دودمان ساسانیان.
موضوع: تاریخ و ادبیات

اغراق بیش از حد برای نشان دادن یک شخصیت وارسته و کامل:

نقاش این اثر که نامش در دفتر دوران به فراموشی سپرده شده است، این نقاشی را بر اساس آنچه که نظامی گنجوی در کتاب خسرو و شیرین درباره شخصیت خسرو پرویز ساسانی به نظم درآورده است، کشیده است. در واقع همانطوری که نظامی در کتاب ادبی خود یک شخصیت وارسته و به کمال رسیده را از این پادشاه مقتدر نشان داده است، نقاش این اثر نیز بر آن بوده تا اینچنین شخصیتی را در نهایت کمال و زیبایی، به تصویر درآورد. البته باید توجه داشته باشیم که این اثر در دوران قاجاریه خلق شده و به همین دلیل منطبق با شیوه نگارگری در آن دوران است. تمام عناطر موجود در این نقاشی همانند سایر نقاشی های برجای مانده از شاهان قاجار است. با یک نگاه ساده به لباس و کلاه مملو از نقش و نگار شخصیت این نقاشی، می توان متوجه شد که شخصیت این اثر بیشتر به شاهان قاجار شبیه است تا پادشاه مقتدر ساسانی! نقاشان دوران قاجاریه وقتی که به کشیدن نقاشی پرتره از درباریان روی می آوردند، در کار خود بسیار اغراق می کردند و یک شخصیت خیالی، آرمانی و رویایی را می کشیدند. در واقع آنها شاهان قاجار را به گونه ای می کشیدند که خود شاهان در آرزوی آن بودند، یعنی شاهان دوست داشتند تا اینگونه ظاهر مناسب و موزونی را در واقعیت دارا باشند ولی چونکه در عالم واقعیت اینگونه نبودند، پس این آرزو را بر بوم نقاشی می جستند. البته بیشتر نقاشان آن دوره برای خوشایند شاهان، اقدام به کشیدن اینگونه آثاری می کردند. پرتره هایی که آنها از شاهان قاجار می کشیدند، بیشتر متکی به تصویر گری و تزیین لباس ها و ابزار همراه شاه بود. آنها شاه را در نهایت زیبایی چهره و با ظاهری بسیار متناسب و موزون می کشیدند. اگر به چهره خسرو پرویز در این اثر دقت کنید، متوجه می شوید که نقاش آن تا چه اندازه ای در کار خود اغراق و زیاده روی کرده است و برای اینکه نمای چهره شاه را در نهایت زیبایی بکشد، آنقدر در کار خود افراط کرده که چهره شاه بیشتر به چهره یک زن جوان شبیه است تا یک مرد مقتدر و رزم جو!

تغییر رویکرد هنر از گذشته تا امروز:

با اینکه نقدهای فراوانی را می توان به این اثر وارد کرد اما به هر حال باید بپذیریم که آثار هنری، آینه ای از شرایط دوران خود هستند و این نقاشی نیز متناسب با سبک رایج هنری در زمان خود، خلق شده است. اما با گذشت زمان، هنر و هنرمندان رویکرد و بینش خود را تکامل یا حتی تغییر داده و آثارشان را متناسب با دورانی که در آن بودند، خلق می کردند. بدون شک این اثر در دوران خود باعث شگفتی فراوان بینندگانی شده است که برای بار اول با آن روبرو شده اند. اما امروزه دیگر نمی توان یک نقاشی اینچنینی را تحسین کرد، چونکه هنر نقاشی امروز دیگر در بند کشیدن مضامین و تصاویر اختصاصی از شاهان، حاکمان، ثروتمندان و قدرتمندان نیست. امروزه هنر نقاشی به میان مردم عادی جامعه وارد شده و به سوژه های کلی و مفهومی، بیشتر از سوژه های فردی و سفارشی توجه می شود.

دیدگاه خود را بنویسید:

۱۳۹۸ - ۱۳۹۱ © تمام حقوق محفوظ است.